Mae’r Rhwydwaith Ymchwilwyr sydd ar Ddechrau neu ar Ganol eu Gyrfa (EMCR), a gynhelir gan Ganolfan Ymchwil Canser Cymru (WCRC), wedi bodoli ers dros flwyddyn bellach, felly mae’n bryd myfyrio ar y cyfoeth o hyfforddiant a chyfleoedd sydd wedi’u cyflwyno yn ystod y cyfnod hwnnw.
Mae’r rhwydwaith yn lle i ymchwilwyr sydd ar ddechrau neu ar ganol eu gyrfa gyfarfod, cydweithio ac ehangu eu gorwelion mewn amgylchedd cefnogol, gan arddangos sgyrsiau craff a llawn gwybodaeth, a rhoi’r cyfle i ymchwilwyr sydd ar ddechrau neu ar ganol eu gyrfa roi cyflwyniadau byr, gan arddangos eu hymchwil i garfan o gyfoedion.
Dros y flwyddyn ddiwethaf, mae’r rhwydwaith wedi croesawu rhai siaradwyr eithriadol:
Ym mis Ionawr 2025, fe wnaethom ddechrau cyfarfodydd y rhwydwaith gyda sgwrs gan Dr Pamela Smith (Prifysgol Caerdydd), gan ganolbwyntio ar arwyddocâd cynnwys cleifion a’r cyhoedd (PPI) mewn gwaith ymchwil a sut mae’n gwella perthnasedd, ansawdd ac effaith ein canlyniadau ymchwil ym maes canser.
Yng nghyfarfod mis Mawrth, croesawyd Dr Lisa Spary ac Abigail MacArthur, a gyflwynodd Banc Bio Canser Cymru, a sut y gallant gefnogi a chynghori ar brosiectau ymchwilwyr; gan gynnwys anghenion corfforol, digidol a moesegol, nodi a chael caniatâd cohortau o gleifion a chyflenwi a/neu storio samplau a data.
“Mae Banc Bio Canser Cymru yn hynod falch o’n partneriaeth gydweithredol barhaus â rhwydwaith EMCR ac yn cydnabod gwerth y gymuned ymchwil hanfodol hon. Rydym bob amser yn ddiolchgar am y cyfleoedd a ddarperir i gysylltu ag ymchwilwyr canser lleol a’u cefnogi, gan sicrhau bod y banc bio ar flaen y gad o ran ymchwil arloesol yng Nghymru” – Abigail MacArthur, Banc Bio Canser Cymru.
Ym mis Mai, cyflwynodd Bob McAlister (Partner Ymchwil WCRC) sesiwn hyfforddi “ddefnyddiol a diddorol iawn” a oedd yn canolbwyntio ar reoli tîm, gan helpu i baratoi ymchwilwyr ar gyfer cynnal tîm fel arweinydd grŵp annibynnol, gan gryfhau eu sgiliau wrth iddynt ddechrau eu trawsnewidiad i fod yn brif ymchwilwyr.
Rhoddodd Ed Day o’r Ganolfan Cyfryngau Gwyddoniaeth gyflwyniad i’r grŵp ym mis Gorffennaf, gan draddodi sgwrs wych yn tynnu sylw at y gwahaniaeth y gall gwyddonwyr ei wneud drwy ymgysylltu â’r cyfryngau newyddion, a phwysigrwydd cyfathrebu gwyddonol effeithiol a chywir.
Yng nghyfarfod mis Medi, rhoddodd Frances Smith, PhD, Rheolwr Grantiau Ymchwil o Ymchwil Canser y DU, sgwrs werthfawr a oedd yn canolbwyntio ar awgrymiadau gwych ar gyfer ceisiadau cymrodoriaeth i ymchwilwyr clinigol ac anghlinigol. Os hoffech chi wylio’r sgwrs hon, mae recordiad ar gael ar sianel YouTube WCRC.
Ym mis Tachwedd, lansiwyd Cynllun Mentora EMCR, a gefnogwyd gan sgwrs ddiddorol gan Dr Wendy Francis a Dr Kate Chapman o Brifysgol Abertawe. Gwnaethon nhw roi trosolwg rhyngweithiol o ffurfiau gwahanol mentora, yn ogystal â thrafod y manteision a’r rhwystrau posibl ym maes mentora. Mae Cynllun Mentora EMCR bellach ar waith, os hoffech chi fod yn fentor neu’n fentorai, mynegwch eich diddordeb yma.
Dr Elisabeth Bik a draddododd ein sgwrs ym mis Ionawr 2026, a rhoddodd fewnwelediadau unigryw a diddorol i fyd uniondeb gwyddonol a pha mor gyffredin yw delweddau a ddyblygir yn amhriodol mewn cyhoeddiadau gwyddonol. Amlinellodd Dr Bik ei thaith fel ‘ditectif’ a thrafododd sut y gall deallusrwydd artiffisial gynorthwyo a datgelu camymddygiad ymchwil. Gellir darparu recordiad o’r sesiwn i aelodau rhwydwaith EMCR ar gais – anfonwch e-bost at wcrc@caerdydd.ac.uk.
“Roedd y sgwrs hon yn un o’r sgyrsiau mwyaf diddorol i mi fod ynddi erioed! “Cefais fy syfrdanu gan faint o bapurau a ganfu Elisabeth yn amhriodol o ddulliau o ddelweddau, ac mae’r offer y mae deallusrwydd artiffisial wedi’u datblygu i’w canfod yn cŵl iawn” – Dr Ella Reed, Prifysgol Caerdydd
Drwy gydol y flwyddyn yng nghyfarfodydd y rhwydwaith, mae 12 o ymchwilwyr sydd ar ddechrau neu ar ganol eu gyrfa o Brifysgolion Caerdydd, Abertawe, Bangor ac Aberystwyth wedi cael y cyfle i gyflwyno eu gwaith. Mae’r cyflwyniadau hyn wedi ymdrin ag amrywiaeth o themâu canser, o wyddoniaeth darganfod i astudiaethau ymyrraeth ymddygiadol; gan arddangos gwaith ymchwil yr ymchwilwyr sydd ar ddechrau neu ar ganol eu gyrfa a meithrin partneriaethau cydweithredol ar draws sefydliadau. Os hoffech gyflwyno eich gwaith mewn cyfarfod yn y dyfodol, cysylltwch ag wcrc@caerdydd.ac.uk.
Ar 23 Mawrth, bydd WCRC yn cynnal ein Cynhadledd Ymchwil Canser Cymru flynyddol. Yn ystod y digwyddiad, bydd WCRC yn cynnal sesiwn ‘Cwrdd â’r Arbenigwr’, gan roi cyfle i ymchwilwyr sydd ar ddechrau neu ar ganol eu gyrfa gylchdroi o amgylch byrddau sy’n cwmpasu amrywiaeth o bynciau, gan gynnwys y newid i brif ymchwilydd, cyfathrebu gwyddonol, cydweithio â’r diwydiant a llawer mwy. Os hoffech ddod i’r sesiwn, cwblhewch y ffurflen hon – gwnewch yn siŵr eich bod wedi cofrestru ar gyfer y gynhadledd cyn i chi wneud hynny.
Gobeithiwn y bydd y trosolwg hwn o gyfoeth ac ehangder y pynciau a drafodir yng nghyfarfodydd y rhwydwaith yn eich annog i ymuno a chyfrannu at ein cymuned wych.
I gofrestru ar gyfer rhwydwaith EMCR, cwblhewch y ffurflenhon.
I gael manylion ein cyfarfod nesaf, ewch i wefan Rhwydwaith EMCR.